Discourse

چرا انسان فقط دو دست و دو پا دارد؟ چرا هیچ مهره‌داری شش اندام حرکتی تکامل نداده است؟ اگر به طبیعت نگاه کنید، یک الگوی عجیب می‌بینید. اسب چهار پا دارد. گربه چهار پا دارد. خفاش، دو بال و دو پا دارد. نهنگ، دو باله و دو اندام عقبی تحلیل‌رفته. انسان، دو دست و دو پا. حتی دایناسورها و پرندگان هم، با وجود تفاوت‌های فراوان، باز هم از همین نقشه پیروی می‌کنند. حالا سؤال اینجاست... چرا هیچ مهره‌داری شش اندام…

چرا مغز انسان، بزرگ‌تر نشد؟ وقتی درباره تکامل انسان صحبت می‌کنیم، معمولاً یک تصور ساده وجود دارد. هرچه مغز بزرگ‌تر باشد... باهوش‌تر خواهیم بود. پس اگر تکامل هنوز ادامه دارد، چرا مغز انسان همچنان بزرگ‌تر نمی‌شود؟ چرا به جای مغزی ۱.۳ کیلوگرمی، مغزی ۳ یا ۵ کیلوگرمی نداریم؟ مگر نورون بیشتر، یعنی پردازش بیشتر نیست؟ در نگاه اول، این کاملاً منطقی به نظر می‌رسد. اما زیست‌شناسی تقریباً همیشه با شهود ما مخ…

#سوال آیا یک مقاله‌ی تصویربرداری مغزی میتواند یک ادعا را تایید کند؟ ایا میتوانیم برای تایید ادعای خودمان به یک مقاله نوروایمیجینگ استناد کنیم؟ احتمالا شما هم زیاد دیده‌اید لینک یک مطالعه‌ی fMRI یا PET فرستاده میشود و بعد هم نتیجه گرفته میشود که نوروساینس نشان داده ..... اما خودِ تصویربرداری مغزی هیچوقت از نتیجه شروع نمیکند. قبل از هر چیز باید دید آن تصویر از چند نفر به دست آمده است، چند بار دوبار…

احتمالا نمی دونستید که نهنگ‌ها و فیل‌ها، با وجود داشتن میلیاردها سلول بیشتر از انسان، کمتر از ما سرطان می‌گیرند، اما چرا؟ اگر زیست‌شناسی کاملاً شهودی بود، باید انتظار داشتیم بزرگ‌ترین جانوران زمین، بیشترین سرطان را هم داشته باشند. منطق ساده است. سرطان از جهش در سلول‌ها به وجود می‌آید. هرچه تعداد سلول‌ها بیشتر باشد، تعداد تقسیم سلولی بیشتر می‌شود. و هرچه تقسیم بیشتر باشد، احتمال خطا و جهش بالاتر م…

چرا بستنی‌های کودکی، خوشمزه‌تر بودند؟ تقریباً همه ما این جمله را گفته‌ایم. بستنی‌های قدیم یه چیز دیگه بودن. پفک بچگی یه طعم دیگه داشت. شکلات‌ها دیگه مثل قبل نیستن. اما سؤال اینجاست... آیا واقعاً کارخانه‌ها همه محصولاتشان را خراب کرده‌اند؟ یا ممکن است مشکل از جای دیگری باشد؟ اگر از دیدگاه نوروساینس به این سؤال نگاه کنیم، پاسخ آن‌قدرها هم ساده نیست. اول باید یک حقیقت مهم را بپذیریم. مزه، فقط روی زب…

بعضی آدم‌ها، بعد از قطع شدن ارتباط دو نیمکره مغزشان، انگار به دو انسان تبدیل می‌شوند. پست امروز، خیلی جالبه حتما بخونید؛ سال‌ها پیش، قبل از اینکه داروهای ضدصرع امروزی وجود داشته باشند، بعضی بیماران به نوعی صرع بسیار شدید مبتلا بودند. تشنج از یک نیمکره شروع می‌شد و بعد از طریق دسته‌ای از میلیون‌ها رشته عصبی، به نیمکره دیگر می‌رسید. وقتی این اتفاق می‌افتاد، تقریباً تمام مغز درگیر تشنج می‌شد. برای ب…

مبانی معرفتی دخالت عموم در اجرای علم قرار است مقاله جدید و جالبی در حوزه فلسفه علم معرفی کنم. نویسنده مقاله Chloé de Canson است و عنوانش هم The Epistemic Grounds for Lay Interference in the Conduct of Science. چیزی که باعث شد این مقاله توجهم را جلب کند سوالی بود که مطرح میکند. سال‌هاست درباره نقش مردم در انتخاب موضوع پژوهش یا استفاده از نتایج علم صحبت میشود و حتی مشارکت در جمع‌آوری داده هم دیگر م…

چرا بعضی آدم‌ها بعد از سکته مغزی، زبان مادری‌شان را فراموش می‌کنند؛ اما هنوز می‌توانند آواز بخوانند؟ فرض کنید صبح از خواب بیدار می‌شوید. همه چیز طبیعی است. خانواده را می‌شناسید. خانه را می‌شناسید. می‌دانید چه کسی هستید. اما وقتی می‌خواهید حرف بزنید، اتفاق عجیبی می‌افتد. می‌خواهید بگویید: یک لیوان آب بده. اما از دهانتان فقط چند صدای نامفهوم خارج می‌شود. کلمات را می‌دانید. منظور را می‌دانید. اما ان…

چرا مغز شما، بعضی خاطرات را هرگز فراموش نمی‌کند؟ همه ما خاطراتی داریم که دوست داریم برای همیشه از ذهنمان پاک شوند. یک اشتباه جلوی جمع. یک جمله‌ای که نباید می‌گفتیم. یک شکست. یک تصادف. یا حتی یک اتفاق کوچک که سال‌ها از آن گذشته، اما هنوز گاهی قبل از خواب ناگهان وارد ذهنمان می‌شود. جالب اینجاست که در همان روز، شاید ده‌ها اتفاق دیگر هم افتاده باشد. با آدم‌های مختلف حرف زده‌اید. چندین چهره دیده‌اید.…

چرا انسان جانوری است که از خجالت سرخ می‌شود؟ فرض کنید وسط خیابان راه می‌روید. ناگهان زمین می‌خورید. چند نفر برمی‌گردند و شما را نگاه می‌کنند. در همان چند ثانیه، اتفاق عجیبی در بدنتان می‌افتد. ضربان قلب بالا می‌رود. تنفستان تغییر می‌کند. و صورتتان شروع به سرخ شدن می‌کند. همه ما این تجربه را داشته‌ایم. اما یک سؤال عجیب... چرا؟ ترس را می‌فهمیم. اگر یک شیر حمله کند، افزایش ضربان قلب، انقباض عضلات و ت…

اگر آگاهی از بین برود، آیا مغز هنوز می‌تواند ببیند؟ اگر یک روز چشم‌هایتان را ببندید، دنیا ناپدید می‌شود. این کاملاً بدیهی به نظر می‌رسد. اگر هم به بخش بینایی مغز آسیب وارد شود، دیگر چیزی دیده نمی‌شود. حداقل همه ما این‌طور فکر می‌کنیم. اما حدود پنجاه سال پیش، پزشکان با بیمارانی روبه‌رو شدند که تمام این تصویر را به هم ریختند. یکی از معروف‌ترین آن‌ها مردی بود که پس از سکته مغزی، بخش بزرگی از قشر بین…

مغز، قبل از اینکه شما تصمیم بگیرید، از تصمیمتان خبر دارد! اگر همین حالا تصمیم بگیرید انگشت اشاره دست راستتان را بالا ببرید، احتمالاً احساس می‌کنید این اتفاق دقیقاً از همان لحظه‌ای شروع شد که تصمیم گرفتید. بالاخره چه کسی جز خودتان این تصمیم را گرفته است؟ این یکی از بدیهی‌ترین تجربه‌های زندگی ماست. اول تصمیم می‌گیریم... بعد عمل می‌کنیم. اما حدود چهل سال پیش، یک آزمایش ساده، این تصور را به هم ریخت.…